• passief-agressief

‘Nee, laat maar.’ Zo herken je passief agressief gedrag

Passief agressieve personen zijn vaak de meest vriendelijke mensen die je kent. Iemand met passief agressief gedrag bedekt boosheid of frustratie namelijk onder een laagje beleefdheid. Omdat de signalen zo subtiel zijn, kan een passief agressieve ouder, partner of collega behoorlijk destructief zijn.

Zal ik de vaatwasser dan maar weer uitruimen?

Passief agressieve mensen zijn echte conflictvermijders die het lastig vinden om te zeggen wat ze willen of nodig hebben. Hoewel ze boos, verdrietig of teleurgesteld zijn, vertellen ze in woorden het tegenovergestelde van wat ze voelen. Als je hier gevoelig voor bent wéét je gewoon dat er iets niet klopt. Je voelt als het ware de negatieve onderstroom. Vooral kinderen hebben het feilloos door als iemand het één zegt, maar het ander bedoelt (en kunnen daar behoorlijk van in de war raken).

Passief agressief in het dagelijks leven

In veel van onze uitspraken valt de passief agressieve ondertoon bijna niet op. Dat maakt het ook zo lastig te herkennen. 

  • ‘Dank je wel dat je het aanrecht ook eens hebt schoongemaakt’
  • ‘Ik wil me nergens mee bemoeien, maar…’
  • ‘Het is oké, ik doe het zelf wel’
  • ‘Ik ben gewoon nieuwsgierig…’
  • ‘Ik zeg het alleen maar…’
  • ‘Ik weet niet of je het hebt opgemerkt…’
  • ‘Iemand hier laat altijd zijn sokken slingeren…’
  • ‘Niet persoonlijk bedoeld hoor, maar…’
  • ‘Alvast bedankt he?’
  • ‘Ben ik hier nou de enige die…?’ 
  • ‘Doe maar wat je niet laten kan’
  • ‘UhHuh. Geen probleem’

‘Leuk dat je een feestje hebt buurman, maar sommige mensen moeten ook slapen…’

Soms is het negatieve gedrag iets duidelijker aanwezig. Wellicht ken je iemand die vriendelijk lijkt maar zich eigenlijk zo gedraagt:

  • Ja knikken en nee bedoelen
  • Onder het mom van een geintje constant sarcastische opmerkingen maken
  • Niets terugzeggen maar koppig zwijgen
  • Overmatig kritisch zijn
  • Op alle slakken zout leggen
  • Kritiek als persoonlijke aanval zien
  • Wegkijken, net doen of iets er niet is
  • Anderen achter de rug om beschuldigen 
  • Alleen rekening houden met eigen behoeften
  • Reageren vanuit de slachtofferrol, geen verantwoordelijkheid nemen

De passief agressieve werknemer

We hebben bijna allemaal wel eens gewerkt met een collega die constant de boel traineert, maar dan zodanig dat het niet opvalt. Dit is de persoon die alles uitstelt, te laat komt, op het laatste moment afspraken afzegt of bij bepaalde gebeurtenissen bewust afwezig is. ‘Oh jee, helemaal vergeten. Sorry!’ 

Ook zijn er mensen die – om hun eigen onvermogen te compenseren – stelselmatig weerstand bieden tegen hogergeplaatste personen in de organisatie. Het kan zelfs zo ver gaan dat iemand een ander op slinkse wijze in een kwaad daglicht stelt.

Een passief agressieve ouder of partner

Een relatie met een passief agressief persoon kan behoorlijk giftig zijn. Omdat het zo subtiel verloopt heb je vaak niet eens in de gaten dat je in negativiteit gevangen zit. Ik begeleid vaak mensen die zijn opgevoed door een passief agressieve ouder. Wat je als kind ook deed, het was nooit goed genoeg. Daar kun je je leven last van hebben.

‘Weet je zeker dat die opleiding iets voor jou is?’

Een passief agressieve partner kan – vanuit eigen onzekerheid of onvermogen – alles blokkeren dat jij graag voor jezelf wil bereiken. Doordat je partner zijn of haar onbewuste woede op jou projecteert, ontstaat er een situatie waarin je zelf ook boos en gefrustreerd raakt. Jouw partner zou vervolgens doodkalm kunnen vragen ‘waarom ben je zo boos?’ Om jou indirect de schuld van de ruzie te geven.

Dit gedrag blijft vaak in stand door schaamte of een laag zelfbeeld. Herken je dit in jouw relatie? Lees dan ook eens mijn blog over codependentie (jezelf in een relatie verliezen).

Hoe verander je passief agressief naar assertief gedrag? 

Vermoed je dat je zelf passief agressief reageert of heb je last van het gedrag van iemand anders? Dan heb je ten eerste inzicht nodig. Wat gebeurt hier? Wat ging er aan vooraf? Hoe reageer ik? Gaat het om een situatie of om één persoon?

Vervolgens kijk je waarom je reageert zoals je doet. Welke negatieve emotie herken je bij jezelf of de ander? Is het bijvoorbeeld faalangst, bindingsangst, verlatingsangst, durf je geen hulp te vragen, is het angst voor afwijzing, ontmaskering, confrontatie of ben je gewoon zo opgevoed en ‘weet je niet beter’?

Heb je eenmaal inzicht, dan kun je je gedrag veranderen. Dit doe je door eerlijk naar jezelf te kijken, je grenzen aan te geven en de ander te vertellen hoe je je voelt. Voortaan geef je op een assertieve en positieve manier aan wat je dwars zit. Krachtig en vol zelfvertrouwen. Zo kan het dus ook!

Herken jij passief agressief gedrag bij jezelf of een ander? Wat zou de onderliggende angst kunnen zijn?

2018-12-07T14:21:48+00:00

Over:

Irma Koorn helpt mensen met het loslaten van emotionele bagage. De antwoorden en oplossingen zijn al aanwezig, Irma helpt ze slechts te vinden. Als 'De Bloggende Coach' schrijft zij over de mooiste sessies uit de praktijk.

Wil je reageren? Dat kan hieronder.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.